ගැලීලියෝ ගැලිලි – විද්යාත්මක විප්ලවයක පියාණන්
ගැලීලියෝ ගැලිලි – විද්යාත්මක විප්ලවයක පියාණන්
හැඳින්වීම
ගැලීලියෝ ගැලිලි යනු ඉතාලි ජාතික විද්යාඥයෙකි. ඔහු 1564 වසරේදී උපත ලබා 1642 වසරේදී මිය ගියේය. ගැලිලි යනු නිරීක්ෂණාත්මක තාරකා විද්යාව, නව භෞතික විද්යාව සහ විද්යාත්මක ක්රමවේදයේ ව්යුත්පත්තියට ඉතාම විශාල දායකත්වයක් ලබාදුන් පුද්ගලයෙකි. ඔහු නව යුගයක විද්යාව සඳහා මූලික පදනමක් තැබූ අතර, නිවැරදි නිරීක්ෂණ, ලෝගික විශ්ලේෂණ සහ විද්යාත්මක විග්රහය ඔහුගේ මෙහෙයුම් තුළින් බෙහෙවින් ප්රකට විය.
මුලාරම්භය සහ අධ්යාපනය
ගැලිලියෝ 1564 වසරේ පෙබරවාරි 15 දින ඉතාලියේ පිසා නගරයේදී උපත ලබා ඇත. ඔහුගේ පියන් වූ වින්සෙන්සෝ ගැලිලි ගායකයකු, තෙරපන්න් වාදකයකු සහ සංගීත විචාරකයකු වූ අතර ඔහුගේ මව වූ ජියෝලන්ටා බෙල්ලායිනී විය. ගැලිලියෝගේ පියා ඔහුට සාම්ප්රදායික අදහස්වලට ප්රශ්න ඉදිරිපත් කිරීමට සහ වෙනත් විකල්ප සෙවීමට බල කළේය.
ඔහු පළමුව පීසා විශ්වවිද්යාලයේ වෛද්ය අධ්යයනයක් ආරම්භ කළ ද, ඉතාම ඉක්මනින් තම උනන්දුව ගණිතය සහ දර්ශන විද්යාව (philosophy) කෙරෙහි හැරීය. ඔහු ඉගෙන ගත්තේ යුක්තිය සහ නිරීක්ෂණ මත පදනම්ව විද්යාව පදනම් කළ යුතු බව ය.
විද්යාත්මක දායකත්වය
1. ගුරුත්වාකර්ෂණය පිළිබඳ නව අදහස්
ගැලිලි යුගයෙහි බහුතරය විශ්වාස කළේ බර සහිත වස්තූන් වේගයෙන් බිමට වැටෙන බවය. මෙය ඇරිස්ටෝටෙල්ගේ න්යායය. කෙසේ වෙතත්, ගැලිලි පීසා බ්ලූඩුම් කුළුණේ සිට විවිධ බර සහිත ගෝලාකාර වස්තූන් බිමට විසි කරමින් පරීක්ෂා කළේය. ඔහු සොයාගත්තේ වස්තූවක බරය ඕනෑතරම් වෙනස් වුවද, ඔවුන් එකම වේගයකින් වැටෙන බවය (වාතයෙහි ප්රතිරෝධය නොසැලකිල්ලට ලක් කළහොත්). මෙය නව භෞතික විද්යාවේ මූලික තත්තවයක් විය.
2. දෝලනය පිළිබඳ නව සොයාගැනීම්
ගැලිලි තවදුරටත් සොයාගත්තේ දෝලනයක් (pendulum) සදහා කාලය වස්තුවේ බරයෙන් හෝ දෝලනයෙහි විශාලත්වයෙන් පමණක් නොවෙයි, එය බොහෝ විට වක්රාංගයේ පරිමාණය මත රඳා පවතින බවය. ඔහු මෙය සෙවූයේ දේවස්ථානයක පඳුරු ලාම්පු පැහැරීම් නිරීක්ෂණය කිරීමෙන්ය.
3. තාරකා විද්යා පිළිබඳ විප්ලවයක්
1609 වසරේදී ගැලිලි දුරදර්ශනය (telescope) පිළිබඳව ආවේණික තොරතුරු ලැබූවෙකි. ඔහු විසින් එම උපකරණය වැඩිදියුණු කරමින් අහස නිරීක්ෂණය කළේය. ඔහු සොයාගත් වැදගත්ම දෙයවලින් කිහිපයක් මෙසේය:
- චන්ද්රයාගේ තලය වියළිවූ මෙන්ම කඳු සහ ගැඹුරු පතුලින් සමන්විත බව
- ජුපිටර් ග්රහලෝකය වටා භ්රමණය වන චන්ද්රයෝ (අද උදාරණ නම් Io, Europa, Ganymede, Callisto ලෙස හැඳින්වේ)
- වීනස්ගේ අවධි වෙනස්වීම්, ජ්යෙෂ්ඨයාගේ (Copernican) සූර්ය මධ්යස්ථ සෞරග්රහ මාර්ගය සඳහා සාක්ෂි විය
- අනන්ය තාරකා විචලනය, සහ ග්රහලෝකයන්වල සංයෝගතාවය
මෙම නිරීක්ෂණ ඔහුගේ පොතක් වන "Sidereus Nuncius" (Starry Messenger) හි වාර්තා විය.
4. ගතිවිද්යාවට දායකත්වය
ගැලිලි නිරීක්ෂණය කළේ වස්තූන් වලට බලයක් නොමැතිව ගමන් කළහොත් ඒවා අඛණ්ඩව ගමන් කරයි. මෙය පසුව නියුටන්ගේ ප්රථම ගතිනියමට පදනම විය. ඔහු මෙන්ම බලය සහ වේගය, ත්වරණය අතර සබඳතාවන් පිළිබඳවද විග්රහ කළේය.
කතෝලික දේව මහාචාර්යවරුන් සමඟ ගැටුම
ගැලිලිගේ විද්යාත්මක නිරීක්ෂණ බොහෝ විට සම්ප්රදායික ක්රිස්තියානි විශ්වාස වලට ප්රතිවිරුද්ධ විය. විශේෂයෙන් සූර්ය මධ්යස්ථ ජ්යෙෂ්ඨයාගේ න්යාය ඔහුගේ ලිපි මඟින් ව්යාප්ත වීම පූජකයන් පරාජයට පත් කළේය.
ඔහුගේ 1632 දී රචිත "Dialogue Concerning the Two Chief World Systems" ග්රන්ථය හරහා ඔහු කොපර්නිකස්ගේ න්යායය (සූර්ය මධ්යස්ථය) ප්රවර්ධනය කළේය. මෙයට පිළිවෙලට රෝම කතෝලික ආගම්මය අධිකාරිය ඔහුට විරුද්ධව චෝදනා එල්ල කළේය. 1633 දී ඔහු විශ්වාසය පවා වහන ලෙස සලකා “අවිශ්වාසය පැවසූවෙක්” ලෙස නම් විය.
ඔහුට නිවසේ වාසගමනයක් ලෙස දඩුවමක් ලබාදී, තම අදහස් ප්රසිද්ධ කිරීමෙන් වැළැක්වීමට බල කළහ. තවදුරටත් ඔහුගේ නිරීක්ෂණ සහ ලිවීම් පවා සීමා කරන ලදි.
අන්තිම දිවිය සහ මරණය
ගැලිලි වයස වැඩිවීමත් සමඟ දෘෂ්ටිය අහිමි විය. එහෙත් ඔහු තවමත් විද්යාත්මක ක්රියාකාරකම්වල නියුතු විය. ඔහුගේ විශිෂ්ටතම කෘතියක් වන "Discourses and Mathematical Demonstrations Relating to Two New Sciences" ඔහුගේ අන්තිම කාලයෙහිදී ලියන ලදී. මෙය ගතිවිද්යාව සහ භෞතික විද්යාව සඳහා විශාල දායකත්වයක් සපයන කෘතියකි.
1642 ජනවාරි 8 වන දින ඔහු මිය ගියේය.
උරුමය සහ වැදගත්කම
ගැලිලි ගැලිලි නව විද්යාත්මක විචාර විධි, නිරීක්ෂණ මූලිකතා සහ විද්යාත්මක පරීක්ෂණ ක්රමය සඳහා මූලික පදනමක් තැබූ පුද්ගලයෙකි. ඔහු වැනි පුද්ගලයින් නිසාම විද්යාත්මක විප්ලවය සාර්ථක වූ අතර, නව සෙවීම්වලට මාර්ගය පිරිනමන ලදී.
ඔහුට අද “විද්යාත්මක ක්රමවේදයේ පියාණන්” ලෙස ගරු කරන අතර, නියුටන්, ඇයින්ස්ටයින් වැනි විද්යාඥයන්ට පවා ඔහුගේ කාර්යය මූලික මඟපෙන්වීමක් විය.
සමාප්තිය
ගැලිලි යනු ආලෝකය සෙවූ අන්ධකාරය තුළ ජීවත්වූ විද්යාඥයෙකි. ඔහුගේ ජීවිතය විද්යාව වෙනුවෙන් කැප වූ අභීත ගමනක් විය. ඔහු විසින් ඇරඹූ ගමන අද දක්වාම විද්යා ලෝකය තුළ ජීවමාන වේ.
Comments
Post a Comment